Corrosieschade inspecteren is meer dan kijken of ergens roest zichtbaar is. Een goede inspectie brengt in kaart waar aantasting zit, welk type schade optreedt, hoe ernstig die is en waardoor de schade waarschijnlijk is ontstaan.
Dat maakt het mogelijk om gericht onderhoud te plannen en te voorkomen dat alleen het zichtbare symptoom wordt hersteld.
Begin met de omgeving
Noteer eerst waar de constructie staat en aan welke belasting zij wordt blootgesteld.
Denk aan:
- binnen of buiten;
- vocht;
- zout;
- chemicaliën;
- temperatuur;
- condens;
- mechanische slijtage.
De omgeving helpt verklaren welk corrosiemechanisme waarschijnlijk is.
Bekijk de volledige constructie
Focus niet meteen alleen op de zwaarste roestplek. Loop systematisch door de constructie en let op patronen.
Schade bij randen en lassen kan bijvoorbeeld wijzen op onvoldoende laagdikte of slechte detaillering.
Welke schadebeelden zijn belangrijk?
- uniforme roestvorming;
- putten;
- blaarvorming;
- loslatende coating;
- scheuren;
- roest bij verbindingen;
- beschadigingen door impact.
Putcorrosie herkennen
Kleine diepe putten kunnen ernstiger zijn dan een groot oppervlak met lichte roest.
Lees ook wat putcorrosie is.
Spleten en verbindingen
Controleer onder pakkingen, klemmen en overlappende delen waar mogelijk.
Daar kan spleetcorrosie optreden die van buiten nauwelijks zichtbaar is.
Galvanische koppelingen
Wanneer verschillende metalen elkaar raken, kijk dan of lokale aantasting rond de overgang optreedt.
Meer hierover lees je in galvanische corrosie.
Controleer coatingdefecten
Let op:
- krassen;
- blaasvorming;
- barsten;
- verkrijting;
- onthechting;
- roestdoorbraak;
- randbeschadiging.
De vorm van het defect kan iets zeggen over de oorzaak.
Laagdikte meten
Bij gecoat staal kan droge-laagdiktemeting inzicht geven in zones waar mogelijk te weinig coating is aangebracht.
Lees ook hoe laagdikte wordt gemeten.
Wanddiktemeting
Bij leidingen, tanks en andere kritieke onderdelen kan ultrasone diktemeting nodig zijn om materiaalverlies vast te stellen.
Visuele roest zegt namelijk niet exact hoeveel staal daadwerkelijk verloren is gegaan.
Maak foto’s op vaste manier
Fotografeer schade overzichtelijk en van dichtbij. Gebruik bij detailfoto’s waar mogelijk een schaalreferentie.
Maak bij periodieke inspecties foto’s vanaf vergelijkbare posities zodat ontwikkeling zichtbaar wordt.
Leg locaties eenduidig vast
Gebruik constructienummers, rastercodes of tekeningen. Een foto met alleen ‘roest op ligger’ is later moeilijk terug te vinden.
Een goede registratie maakt herinspectie veel betrouwbaarder.
Beoordeel ernst en urgentie
Niet iedere roestplek vraagt dezelfde reactie. Maak onderscheid tussen cosmetische aantasting, coatingonderhoud en mogelijk constructief relevante schade.
Bij twijfel over draagkracht, drukintegriteit of veiligheid hoort beoordeling door een gekwalificeerde specialist plaats te vinden.
Zoek de oorzaak
Herstel alleen heeft weinig zin wanneer de oorzaak blijft bestaan.
Vraag bijvoorbeeld:
- blijft water staan?
- is de coating te dun?
- is de verkeerde coating gekozen?
- is er zoutophoping?
- raken verschillende metalen elkaar?
- is mechanische schade terugkerend?
Relatie met corrosieklasse
De agressiviteit van de omgeving helpt bepalen hoe zwaar het onderhoudssysteem moet zijn.
Zie corrosieklassen C1 tot en met CX.
Plan herstel op basis van risico
Combineer ernst, groeisnelheid, bereikbaarheid en gevolg van falen. Zo ontstaat een prioriteitenlijst.
Dat voorkomt dat alle roestplekken hetzelfde worden behandeld terwijl het risico sterk verschilt.
Maak inspectie onderdeel van onderhoud
Een eenmalige inspectie is nuttig, maar trendinformatie is veel waardevoller.
Neem terugkerende controles daarom op in preventief onderhoud.
Een goede inspectie maakt onderhoud voorspelbaar
Door schade systematisch te documenteren kun je eerder ingrijpen, onderhoud bundelen en beter onderbouwen waarom een coating of constructiedeel moet worden hersteld.
Zo verschuift corrosiebeheer van reactief repareren naar gepland onderhoud.
Gebruik een vaste inspectieschaal
Werk waar mogelijk met een vaste classificatie voor ernst, oppervlaktepercentage en urgentie. Dat maakt inspecties van verschillende jaren of verschillende inspecteurs beter vergelijkbaar.
Een eigen eenvoudige schaal kan al nuttig zijn zolang definities consequent worden toegepast.
Combineer visueel onderzoek met metingen
Een goede inspecteur gebruikt visuele waarneming als startpunt en kiest daarna passende metingen. Denk aan laagdikte, wanddikte, hechting of vocht- en zoutmetingen afhankelijk van het probleem.
Zo wordt een oordeel beter onderbouwd dan wanneer alleen foto’s worden gemaakt.
Inspecteer ook na reparatie
Een herstelde plek verdient bij de volgende inspectie extra aandacht. Controleer of roest terugkomt, de coating goed hecht en de oorspronkelijke oorzaak daadwerkelijk is weggenomen.
Zo wordt zichtbaar of de gekozen herstelmethode duurzaam genoeg is.
Gebruik trends in plaats van momentopnames
Een enkele meting zegt iets over vandaag. Meerdere inspecties laten zien hoe snel schade zich ontwikkelt.
Dat maakt het mogelijk om onderhoud te plannen voordat de toestand kritiek wordt en voorkomt onnodig vroeg vervangen van onderdelen die nog voldoende restlevensduur hebben.
Maak een inspectierapport praktisch
Een goed rapport bevat niet alleen foto’s, maar ook locatie, schadevorm, ernst, vermoedelijke oorzaak en aanbevolen actie. Gebruik duidelijke prioriteiten, bijvoorbeeld direct, binnen een jaar of monitoren.
Zo wordt het rapport een bruikbaar onderhoudsinstrument in plaats van alleen een technische momentopname.
Leg keuzes en controles vast
Bij technische corrosievraagstukken is goede documentatie belangrijk. Noteer gebruikte materialen, omgevingscondities, toegepaste behandelingen en inspectieresultaten. Daarmee wordt later duidelijk waarom een bepaalde keuze is gemaakt en of de oorspronkelijke uitgangspunten nog gelden.
Een vaste werkwijze helpt bovendien om verschillende projecten en inspectiemomenten beter met elkaar te vergelijken. Zo wordt corrosiebeheersing minder afhankelijk van losse waarnemingen en meer een herhaalbaar technisch proces.
