Techniek & Onderhoud

Wat zijn corrosieklassen C1, C2, C3, C4, C5 en CX?

Corrosieklassen beschrijven hoe agressief een omgeving is voor metalen. C1 tot en met CX helpen bij materiaalkeuze, coatings en onderhoudsplanning.

Corrosieklassen worden gebruikt om te beschrijven hoe zwaar een omgeving metalen belast. Ze helpen ontwerpers, onderhoudsbedrijven en opdrachtgevers om een passende vorm van corrosiebescherming te kiezen. Een staalconstructie in een droge binnenruimte vraagt immers om een andere aanpak dan een installatie aan de kust of in een zwaar industriële omgeving.

De bekende categorieën C1, C2, C3, C4, C5 en CX zijn gekoppeld aan atmosferische corrosiviteit. Hoe hoger de klasse, hoe agressiever de omgeving in het algemeen is.

Waarom bestaan corrosieklassen?

Een uitspraak als ‘de constructie staat buiten’ is technisch te vaag om een beschermingssysteem op te baseren. Buitenomstandigheden verschillen enorm.

Een beschutte locatie ver landinwaarts kan relatief mild zijn, terwijl een open constructie vlak aan zee wordt blootgesteld aan vocht, zout en wind. Ook industriële vervuiling kan de corrosiviteit verhogen.

Corrosieklassen bieden daarom een gemeenschappelijke taal om de omgeving te karakteriseren.

Wat betekent C1?

C1 staat voor een zeer lage corrosiviteit. Deze klasse komt vooral voor in droge, verwarmde binnenruimtes met een schone atmosfeer.

Voorbeelden zijn kantoren, winkels, scholen, hotels en andere droge, verwarmde gebouwen.

Wat betekent C2?

C2 staat voor lage corrosiviteit. Dat kan bijvoorbeeld voorkomen in onverwarmde gebouwen waar enige condensatie mogelijk is of in buitenomgevingen met een lage vervuilingsbelasting.

Denk aan opslaghallen, sporthallen en landelijke buitengebieden met weinig vervuiling.

Wat betekent C3?

C3 staat voor gemiddelde corrosiviteit. Deze klasse komt veel voor in stedelijke en licht industriële buitenomgevingen.

Binnen kan C3 relevant zijn bij ruimtes met een hogere luchtvochtigheid of enige vervuiling, bijvoorbeeld bepaalde productieomgevingen.

Wat betekent C4?

C4 staat voor hoge corrosiviteit. Hier is de belasting duidelijk zwaarder.

Mogelijke omgevingen zijn industriële gebieden met hogere luchtvervuiling, kustgebieden met matige zoutbelasting, chemische productieomgevingen en vochtige binnenomgevingen.

Wat betekent C5?

C5 staat voor zeer hoge corrosiviteit. Dit zijn zware industriële of maritieme omstandigheden.

Een standaard verflaag die in een binnenruimte jarenlang goed blijft, kan in een C5-omgeving veel sneller degraderen.

Wat betekent CX?

CX staat voor extreme corrosiviteit. Het gaat om omgevingen waarin atmosferische corrosie extreem zwaar kan zijn.

Dat kan bijvoorbeeld voorkomen bij zeer zware maritieme of offshoreblootstelling, tropische condities met hoge luchtvochtigheid en zoutbelasting of uitzonderlijk agressieve industriële omstandigheden.

Hoe wordt een corrosieklasse bepaald?

Een corrosieklasse kan worden geschat op basis van het type omgeving, maar technisch kan de classificatie ook worden gekoppeld aan gemeten corrosieverlies van referentiematerialen gedurende een bepaalde blootstellingsperiode.

Bij kritieke projecten is het verstandig om niet alleen op een globale omgevingstypering te vertrouwen.

Corrosieklasse is niet hetzelfde als levensduur

Een veelgemaakte fout is denken dat C4 of C5 automatisch iets zegt over het aantal jaren dat een coating meegaat.

De corrosieklasse beschrijft de agressiviteit van de omgeving. De verwachte duurzaamheid van een coatingsysteem is een afzonderlijk onderwerp.

Waarom is oppervlaktevoorbehandeling belangrijk?

Naarmate de omgeving agressiever wordt, neemt het belang van een goed uitgevoerd beschermingssysteem toe.

Een hoogwaardige coating op een onvoldoende voorbereid oppervlak kan vroegtijdig falen. Reinheid, ruwheid, laagdikte en correcte applicatie zijn daarom bepalend voor het uiteindelijke resultaat.

Lees ook coaten, verzinken of RVS voor de verschillende beschermingsstrategieën.

Materiaalkeuze en corrosieklasse

Niet alleen coatings spelen een rol. Ook de materiaalkeuze kan worden aangepast aan de omgeving.

Roestvast staal kan in bepaalde situaties onderhoudsvoordelen bieden, maar ook RVS heeft grenzen. Vooral chloridebelasting kan relevant zijn.

Meer hierover lees je in RVS 304 of RVS 316.

Let op lokale omstandigheden

Een gebouw kan globaal in een bepaalde corrosieomgeving staan, maar lokaal veel zwaardere belasting hebben.

Denk aan water dat op één plek blijft staan, condensatie, lekken, reinigingschemicaliën, zoutnevel, procesdampen en slecht geventileerde zones.

Daarom moet de classificatie altijd worden gecombineerd met kennis van de werkelijke toepassing.

Binnen en buiten kunnen sterk verschillen

Een fabriekshal kan aan de buitenzijde bijvoorbeeld in een matige atmosfeer staan, terwijl bepaalde binnenzones door vocht of chemicaliën veel zwaarder worden belast.

Onderhoud blijft nodig

Ook een goed gekozen systeem moet worden geïnspecteerd. Beschadigingen, slijtage en lokale roestvorming kunnen de bescherming verminderen.

Neem controle daarom op in het preventieve onderhoud.

Hoe gebruik je corrosieklassen in de praktijk?

  1. bepaal waar de constructie wordt gebruikt;
  2. beoordeel vocht, zout en industriële belasting;
  3. kies een passende corrosieklasse;
  4. bepaal de gewenste onderhouds- en levensduurstrategie;
  5. selecteer materiaal en beschermingssysteem;
  6. leg applicatie- en inspectie-eisen vast.

Corrosieklassen zijn een vertrekpunt

C1 tot en met CX maken het mogelijk om op een gestructureerde manier over corrosierisico te praten. Ze vervangen echter geen technisch ontwerp.

Gebruik de klasse als uitgangspunt en kijk vervolgens naar specifieke omstandigheden, materiaal, constructiedetails, coating en onderhoud. Voor de basis van het corrosieproces lees je ook wat is corrosie en hoe voorkom je het?.

Corrosieklassen en coatingsystemen

Een corrosieklasse is vooral nuttig omdat je daarmee de eisen aan een coatingsysteem beter kunt onderbouwen. In een milde C2-omgeving kan een eenvoudiger systeem voldoende zijn, terwijl in C4, C5 of CX doorgaans zwaardere eisen worden gesteld aan voorbehandeling, laagopbouw en totale laagdikte.

Dat betekent niet dat iedere toepassing binnen dezelfde klasse exact hetzelfde systeem nodig heeft. Een hekwerk, opslagtank, gevelconstructie en procesinstallatie kunnen binnen dezelfde atmosferische klasse nog steeds verschillende eisen hebben door temperatuur, mechanische belasting en bereikbaarheid voor onderhoud.

Documenteer de gekozen klasse

Leg bij projecten vast op basis waarvan een corrosieklasse is gekozen. Noteer locatie, binnen- of buitengebruik, vochtbelasting, eventuele zoutbelasting en bijzondere procesomstandigheden. Dat maakt het later eenvoudiger om coatingkeuzes, inspectie-intervallen en onderhoud te verklaren.

Bij renovatie is zulke documentatie extra waardevol. Je kunt dan vergelijken of de oorspronkelijke uitgangspunten nog steeds kloppen of dat de omgeving en het gebruik intussen zijn veranderd.