Spleetcorrosie is een lokale vorm van corrosie die ontstaat in nauwe openingen waar vocht kan binnendringen maar nauwelijks wordt ververst. Denk aan ruimtes onder pakkingen, boutkoppen, overlapverbindingen en afzettingen. Aan de buitenzijde kan een constructie er nog goed uitzien, terwijl in de spleet een sterk agressief milieu ontstaat.
Vooral roestvast staal kan gevoelig zijn voor spleetcorrosie in chloridehoudende omstandigheden. Het materiaal dankt zijn corrosiebestendigheid aan een dunne passieve laag. In een afgesloten spleet kan die bescherming lokaal onder druk komen te staan.
Hoe ontstaat spleetcorrosie?
In een nauwe spleet is de vloeistofuitwisseling beperkt. Zuurstof wordt lokaal verbruikt en wordt niet snel genoeg aangevuld. Daardoor ontstaat een verschil tussen het milieu in de spleet en het vrij blootgestelde oppervlak.
Dat verschil kan een lokale elektrochemische cel veroorzaken. De chemische omstandigheden in de spleet worden steeds ongunstiger en de aantasting kan zich daar concentreren.
Waar komt spleetcorrosie voor?
- onder pakkingen;
- onder boutkoppen en ringen;
- tussen overlappende platen;
- onder afzettingen en vuil;
- in klemverbindingen;
- op plekken waar water langdurig blijft staan.
Het probleem ontstaat dus niet alleen door materiaalkeuze. Ook de geometrie van een constructie speelt een grote rol.
Waarom zijn chloriden belangrijk?
Chloriden, bijvoorbeeld uit zeewater, dooizout of procesvloeistoffen, kunnen de passieve laag van RVS lokaal aantasten. In een spleet kunnen deze ionen zich ophopen, waardoor de omstandigheden agressiever worden dan op het vrij blootgestelde oppervlak.
Daarom kan een materiaal dat buiten de spleet probleemloos presteert juist in de spleet lokaal worden aangetast.
Spleetcorrosie versus putcorrosie
Beide zijn lokale corrosievormen en komen vaak voor in chloridehoudende omgevingen. Het verschil is dat spleetcorrosie specifiek samenhangt met een geometrische spleet of afgeschermde zone.
Putcorrosie kan ook ontstaan op een vrij oppervlak. Lees ook wat putcorrosie is.
RVS 304 of 316?
RVS 316 heeft door de toevoeging van molybdeen doorgaans een betere weerstand tegen lokale chlorideaantasting dan RVS 304. Dat betekent niet dat 316 immuun is voor spleetcorrosie.
Bij hogere temperaturen, hogere chlorideconcentraties of langdurige stilstand kan ook 316 worden aangetast. Lees daarom ook RVS 304 of RVS 316.
Ontwerp spleten zoveel mogelijk weg
Een goede constructie vermijdt nauwe zones waar vloeistof kan blijven staan. Gelaste verbindingen kunnen in sommige situaties gunstiger zijn dan overlappende of geklemde verbindingen, mits de las correct wordt uitgevoerd en nabehandeld.
Zorg daarnaast voor afschot en afwatering. Een kleine ontwerpaanpassing kan soms meer effect hebben dan achteraf een zwaardere materiaalkeuze.
Houd oppervlakken schoon
Vuil, zout en afzettingen kunnen zelf een soort spleet vormen. Regelmatig reinigen helpt om zulke lokale micro-omgevingen te voorkomen.
Besteed extra aandacht aan horizontale vlakken, randen en plekken waar spoelwater slecht wegloopt.
Beitsen en passiveren
Na lassen of slijpen kan de oppervlakteconditie van RVS lokaal minder gunstig zijn. Een correcte nabehandeling kan helpen om verontreinigingen en verkleuringen te verwijderen en de passieve laag te herstellen.
Meer daarover lees je in RVS beitsen en passiveren.
Inspectie
Spleetcorrosie is lastig zichtbaar omdat de aantasting juist in afgeschermde zones zit. Controleer daarom actief onder pakkingen, klemmen en andere contactvlakken wanneer de toepassing kritisch is.
Bij onderhoud kan het nodig zijn onderdelen tijdelijk te demonteren. Neem zulke inspecties op in preventief onderhoud.
Wanneer is het risico groter?
- hoge chloridebelasting;
- hogere temperatuur;
- stilstaand vocht;
- slecht ontwerp met nauwe spleten;
- ruwe of vervuilde oppervlakken;
- onvoldoende reiniging.
Spleetcorrosie voorkomen begint bij ontwerp
De beste maatregel is voorkomen dat agressief vocht langdurig opgesloten raakt. Combineer een geschikt materiaal met goede detaillering, voldoende afwatering, reinigbaarheid en periodieke inspectie.
Voor de bredere basis van corrosie lees je ook wat corrosie is en hoe je corrosie voorkomt.
Voorbeelden van ontwerpverbeteringen
Een open verbinding die goed kan drogen is vaak gunstiger dan een gesloten overlap waar capillair vocht in blijft zitten. Ook het vervangen van absorberende pakkingen door geschikt materiaal of het aanbrengen van drainage kan helpen.
Bij buitenconstructies is het verstandig om horizontale vlakken en waterzakken zoveel mogelijk te vermijden. Kleine geometrische wijzigingen hebben soms een groter effect dan een duurdere legering.
Wat te doen bij bestaande aantasting?
Verwijder eerst de oorzaak: open de spleet waar mogelijk, reinig het oppervlak en beoordeel hoeveel materiaal is aangetast. Daarna kan herstel bestaan uit opnieuw detailleren, vervangen van bevestigingen, verbeteren van afdichting of kiezen van een beter geschikt materiaal.
Alleen oppervlakkig schoonmaken zonder de spleetconditie te veranderen leidt vaak tot terugkerende schade.
Welke materialen vragen extra aandacht?
Naast standaard austenitische RVS-soorten kunnen ook andere legeringen in specifieke milieus gevoelig zijn voor lokale aantasting. De gevoeligheid hangt af van legeringssamenstelling, temperatuur, chloridegehalte en ontwerp. Bij kritieke toepassingen kan daarom een hoger gelegeerde kwaliteit nodig zijn.
Materiaalkeuze moet altijd worden gekoppeld aan de werkelijke bedrijfscondities en niet alleen aan de algemene reputatie van een materiaal.
Reinigbaarheid als ontwerpeis
In voedsel-, farmaceutische en procesinstallaties is reinigbaarheid vaak net zo belangrijk als corrosiebestendigheid. Een constructie die vuil en vloeistof vasthoudt, creëert lokale omstandigheden waarin spleetcorrosie sneller kan ontstaan.
Ontwerp daarom verbindingen zo dat ze toegankelijk zijn voor reiniging en inspectie. Dat verkleint niet alleen corrosierisico, maar maakt onderhoud ook voorspelbaarder.
Leg keuzes en controles vast
Bij technische corrosievraagstukken is goede documentatie belangrijk. Noteer gebruikte materialen, omgevingscondities, toegepaste behandelingen en inspectieresultaten. Daarmee wordt later duidelijk waarom een bepaalde keuze is gemaakt en of de oorspronkelijke uitgangspunten nog gelden.
Een vaste werkwijze helpt bovendien om verschillende projecten en inspectiemomenten beter met elkaar te vergelijken. Zo wordt corrosiebeheersing minder afhankelijk van losse waarnemingen en meer een herhaalbaar technisch proces.
